Yoksulluk Nafakası ve Şartları Nelerdir?

Yoksulluk nafakası ve şartları nelerdir? sorusunun cevabını değerlendirelim.Çiftlerin boşanma sonrası süreçlerini etkileyen nafaka hususuna ilişkin, yoksulluk nafakası karşı tarafa ödenen bir nafaka türü olup yoksulluk nafakası alma şartları, yoksulluk nafakasının kalkacağı haller, yoksulluk nafakası süresi gibi sorularla bu nafaka çeşiti gündemde olmaktadır. Yoksulluk nafakasını açıklamadan önce nafaka hakkında genel bir bilgilendirmeyle yazımıza başlayalım

Yazımıza nafaka kavramını açıklayarak başlayalım. Boşanmada nafaka hususu boşanma sürecindeki çiftler tarafından merak edilmektedir. Peki boşanmada nafaka nedir? Hangi şartlarda nafaka talep edilebilir? Nafaka, hakim tarafından boşanma sürecinde ve sonrasında tarafların ve varsa çocukların maddi olarak mağdur duruma düşmemeleri için takdir ettiği, yükümlü olan tarafın diğer tarafa ödeyeceği bir meblağdır. Nafaka çeşitlerini Tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası olarak sınıflandırabiliriz.

Nafaka çeşitleri ve koşulları hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için Nafaka Nedir? Çeşitleri ve Koşullar konulu makalemizi inceleyebilirsiniz.

Yoksulluk nafakasının ne olduğunu açıklayarak yazımıza başlayalım. Sonrasında ise yoksulluk nafakasını kimin alıp kimin alamayacağını, yoksulluk nafakası alma şartlarını inceleyerek yazımıza devam edelim.

Yoksulluk nafakasını tanımlayacak olursak boşanma sonucu bir taraf yoksulluğa düşecek ise bu mağduriyeti engellemek adına diğer taraftan talep edilecek nafaka türünü yoksulluk nafakası olarak ifade etmemiz mümkündür. Nafakalar, ödeyecek tarafın sosyal ve ekonomik durumu göz önünde bulundurularak hakim tarafından takdir edildiğinden yoksulluk nafakası da kişilerin sosyal ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak takdir edilecektir.

Yoksulluk nafakasını alabilmek için belirli koşulların gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Nitekim TMK madde 175 uyarınca:

“Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.”

Bu maddeden yola çıkarak yoksulluk nafakası alabilme şartlarını açıklayalım.

Boşanmada nafaka çeşitlerini incelerken yoksulluk nafakası taraflar arasında çekişmeye sebep olan bir nafaka çeşididir. Yoksulluk nafakasının şartlarını inceleyecek olursak akıllara kimler yoksulluk nafakası alabilir? Yoksulluk nafakası ne zaman kesilir? Yoksulluk nafakası almak için gerekli koşullar nelerdir? gibi sorular gelmektedir. Boşanmada nafaka hususu çekişmeli bir konu olduğundan bunlara dikkat etmek yararınıza olacaktır. Yoksulluk nafakası şartlarını şu şekilde açıklamamız mümkündür.

Yoksulluk nafakası alacak taraf;

  • Yoksulluk nafakası talep etmiş olmalıdır.
  • Boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek olmalıdır.
  • Tekrar evlenmemeli veya yoksulluğa düşmesini engelleyecek gelir getiren bir işte çalışmamalıdır.
  • Ayrıca Yoksulluk nafakası alabilmek için eşinden daha az kusura sahip olmak ya da kusursuz olmak gerekmektedir. Eşinden daha fazla kusura sahip olanlar yoksulluk nafakası alamaz.

Yoksulluk nafakası şartları doğrultusunda yoksulluk nafakasını kimlerin alabileceğini inceleyelim. Yoksulluk nafakasını kimlerin alabileceğini genel hatlarıyla yoksulluk nafakası alma şartlarında belirtmiştik. Şu şekilde açıklayacak olursak:

Yoksulluk nafakası talep etmiş olan ve boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek olacağı düşünülen taraf tekrar evlenmemek veya yoksulluğa düşmesini engelleyecek gelir getiren bir işte çalışmamak kaydıyla boşanmada nafaka çeşitlerinden yoksulluk nafakasını almaya hak kazanmaktadır. Ayrıca yoksulluk nafakası alabilmek için eşinden daha az kusura sahip olmak ya da kusursuz olmak gerekmektedir. Eşinden daha fazla kusura sahip olanlar yoksulluk nafakası alamaz.

Yoksulluk nafakasını kimlerin alabileceği kadar kimlerin alamayacağı da önemli bir noktadır. Boşanmada nafaka hususunda nafaka çeşitleri arasında incelediğimiz yoksulluk nafakasını kimlerin alamayacağından bahsedecek olursak. Nafaka çeşitleri tarafların ve çocukların mağdur olmaması amacıyla düzenlenmiştir. Yoksulluk nafakası şartlarında da bahsettiğimiz gibi yoksulluk nafakası talep etmiş olmayan, boşanma sonrasında yoksulluğa düşmeyecek olan, yeniden evlenmiş veya yoksulluğa düşmesini engelleyecek gelir getiren bir işte çalışan kişi boşanmada nafaka çeşitleri arasında incelediğimiz yoksulluk nafakasını alamamaktadır. Ayrıca yoksulluk nafakası alabilmek için eşinden daha az kusura sahip olmak ya da kusursuz olmak gerektiğinden kusurlu olan taraf da yoksulluk nafakası alamaz.

Yoksulluk Nafakasında Kusur

Yoksulluk nafakası şartları arasında belirtmiş olduğumuz gibi kusur, yoksulluk nafakasını etkilemektedir. Boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının talep edilmesi halinde hakim tarafından değerlendirme yapılarak bu nafakaya hükmedilmesi söz konusu olmaktadır. Boşanmaya götüren süreçte ve boşanma sebepleri dikkate alındığında kusurlu olan tarafın nafaka alıp alamayacağı merak edilmektedir. Peki kusurlu olan taraf boşanma sonrasında yoksulluk nafakası alabilmekte midir? Bu sorunun cevabına gelince yoksulluk nafakası söz konusu olduğunda eşinden daha fazla kusurlu olan taraf yoksulluk nafakası alamamaktadır.

Yoksulluk nafakasında kusuru inceledik. Kusurlu eşin yoksulluk nafakası alma durumunu inceleyelim. Kusurlu eş nafaka alabilir mi alamaz mı? Bunu incelerken nafaka çeşidine bakmamız gerekmektedir. Şayet yoksulluk nafakası söz konusu ise yoksulluk nafakası alabilmek için eşinden daha az kusura sahip olmak ya da kusursuz olmak gerekmektedir. Eşinden daha fazla kusura sahip olanlar yoksulluk nafakası alamaz. Bu nedenle yoksulluk nafakası alabilmek için kusursuz yahut daha az kusurlu olmak gerekmektedir.

Aldatma meselesi boşanmada kusur hususunu ilgilendirmektedir. Aldatan eş kusurlu olduğundan dolayı, aldatan eşin nafaka alabilme durumu yukarıda anlattığımız kusurlu eşin nafaka alabilme durumuna tabii olup yoksulluk ve iştirak nafakasına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Yoksulluk nafakasında kusurlu eş lehine nafakaya hükmedilememektedir.

Yoksulluk nafakası boşanma sonrası yoksulluğa düşen tarafı ilgilendirdiğinden çalışmak ve nafaka almak ilişkisi yoksulluk nafakası alma şartları bölümümüzde belirtmiş olduğumuz gibi yoksulluk nafakasını yakından ilgilendirmektedir. Yoksulluk nafakası alabilmek için boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek durumda olunmalıdır. Bu sebeple yoksulluğa düşmeyi engelleyecek bir işte çalışmak suretiyle yoksulluğa düşmekten kaçınılıyorsa bu durum yoksulluk nafakasını gereksiz kılmaktadır. Çalışma karşılığı alınacak ücret yoksulluğa düşmeyi engellemiyor ise nafakaya devam edilebilir ancak bu durum, nafaka miktarını etkiler. İştirak nafakasında ise nafaka çocuklara ilişkin olduğundan velayet kendisinde olan eşin çalışması iştirak nafakası almasına engel teşkil etmemektedir.

Yoksulluk Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Yoksulluk nafakası hakkında merak edilen diğer bir husus da bu nafakanın nasıl hesaplanacağıdır. Yoksulluk nafakası açıkladığımız üzere boşanma sonrası yoksulluğa düşecek tarafın mağduriyetini engellemek adına belli koşullarda ödenen nafaka çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Peki yoksulluk nafakası nasıl hesaplanmaktadır? Yoksulluk nafakasının hesaplanmasına gelince tarafların sosyal ve ekonomik durumları önem arz etmektedir. Tarafların durumuna ilişkin değerlendirme yapılarak yoksulluk nafakası miktarı tayin edilmektedir.

Yoksulluk nafakasının ne kadar ödeneceği hususuna ilişkin olarak, nafaka çeşitlerinin miktarının belirlenmesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önünde bulundurularak ve nafakanın amacına uygun olarak hakkaniyet ilkesi de göz önünde bulundurularak hakim tarafından bir nafaka miktarına hükmolunur.

Nafaka çeşitleri arasında incelediğimiz yoksulluk nafakası, nafaka miktarları belirlenirken dikkat edilecek kriterleri belirttiğimiz gibi tarafların ekonomik, sosyal durumları göz önünde bulundurularak, yoksulluğa düşme durumları ve onları yoksulluktan kurtaracak nafaka miktarları kararlaştırılarak takdir edilir. Bu sebeple yoksulluk nafakasının miktarı duruma göre değişebilecektir.

Nafaka çeşitleri, nafaka miktarı güncellenmesi, nafaka talepleriniz ve boşanmada nafaka hakkında tüm problemlerinize yönelik hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti almak adına Farah Hukuk avukatlarıyla iletişime geçebilirsiniz.

Yoksulluk nafakasını tanımladık. Yoksulluk nafakası alma şartlarından ve yoksulluk nafakası miktarı hesaplamadan bahsettik. Peki bu yoksulluk nafakası miktarları sabit midir, yoksulluk nafakasının artırılması, indirilmesi yahut yoksulluk nafakasının kaldırılması mümkün müdür? Boşanmada nafaka miktarlarının belirlenmesinde belirttiğimiz gibi yoksulluk nafakası boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek tarafın mağduriyetini enellemek adına hükmedilen nafaka çeşididir. Peki yoksulluk nafakasının artırılması mümkün müdür?  Nafaka artırım davası nedir? Hangi durumlarda nafaka artırım davası açılabilmektedir? Boşanma sonrasında bağlanan nafakalar, boşanmanın üzerinden zaman geçtikçe sosyal ve ekonomik durumların değişmesiyle değişebilmektedir. Doğal olarak tarafların ekonomik ve sosyal durumlarıyla çocukların durumları boşanma sonrasında, boşanma esnasındaki gibi kalmamaktadır. Boşanmada nafaka çeşitlerinden yoksulluk nafakasına ilişkin olarak ihtiyaçlar artabilmekte nafaka alacaklısı tarafın nafaka hakkında artış söz konusu olabilmektedir. Bu hususta nafaka artırımı mümkün olup talep edilebilir hale gelmektedir. Nafaka artırım davası ile nafaka artırım talebinde bulunmak mümkündür.

Nafaka artırım davası hususunda detaylı bilgi için Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? konulu makalemize göz atabilirsiniz

Boşanmada nafaka hususu söz konusu olduğunda boşanma sürecindeki tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre miktarlar belirlendiğinden boşanma sonrası süreçte tarafların sosyal ve ekonomik durumları değişmekte ve nafakaların artırılması azaltılması ve kaldırılması gündeme gelebilmektedir. Boşanmada nafaka çeşitlerine mahkeme kararıyla hükmedildiğinden bu nafakaların kaldırılması da mahkemeye başvurmak suretiyle olmaktadır. Nafaka alacaklısı tarafın evlenmesi yahut ölümü halinde ise yoksulluk nafakası kendiliğinden sona ermektedir.

Detaylı bilgi için Nafakanın Kaldırılması Şartları konulu makalemize göz atabilirsiniz.

Yoksulluk Nafakası Süresi

Yoksulluk nafakasına ilişkin Medeni Kanun maddesi, belirtmiş olduğumuz üzere aşağıdaki gibidir:

“Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.” (TMK 175)

Boşanmada nafaka çeşitlerine ilişkin olarak merak edilen konulardan biri de bu nafakaların ne zaman ödenmeye başlanıp ne zaman kesileceğidir. Boşanmada nafaka çeşitlerinden biri olan yoksulluk nafakasının süresi konusunda herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Bu bağlamda yoksulluk nafakasının süresiz olduğunu söyleyebilmekle beraber şunu da belirtmeliyiz ki nafaka miktarları tarafların sosyal ve ekonomik düzeyine göre tayin edildiğinden bu şartlara göre yoksulluk nafakasının artırılması azaltılması yahut kaldırılması mümkün olabilmektedir.

Nafaka alacaklısının evlenmesi yahut taraflardan birinin ölümü halinde yoksulluk nafakası kendiliğinden kalkarken

Boşanma sonrası alacaklının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluk halinin ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürmesi, nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü tamamen yitirmiş olması durumlarında da mahkeme kararıyla kaldırılması mümkündür.

İlgili maddede de gösterilmiş olduğu gibi kanunumuz yoksulluk nafakası için herhangi bir süre tayin etmemiştir. Yoksulluk nafakası, şartları gerçekleşmiş olduğu sürece belirli bir sınırlamaya tabi olmadan devam edebilecektir. Ancak günümüzde bu husus mercek altına alınmış aşağıda açıklayacağımız üzere yoksulluk nafakasında süre konusu tartışılmaya başlanmış. Adalet Bakanlığı’nın yoksulluk nafakasında süreye ilişkin düzenlemeye gitmesi gündeme gelmiştir.

Süresiz (Ömür Boyu Nafaka) Kalkıyor Mu? Nafakada Süre 2018

Yukarıda kanunumuzda belirtilmiş olduğu üzere yoksulluk nafakasının süresiz talep edileceği belirtilmiştir. Güncel olarak nafakada süreye ilişkin olarak başlatılan çalışmaya da değinilmiştir. Şimdi bu meseleyi biraz açalım.

Süresiz nafaka hususu Adalet Bakanlığı’nın başlattığı çalışma ile gündeme alınmıştır. Süresiz nafaka nedir? Nafaka süresiz olarak mı bağlanmaktadır. Nafakada süre sınırlaması mevcut mudur?

Mevcut TMK 175. maddesine göre, “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” ifadesi yer almaktadır. Bu nafakaya belli bir süre sınırı öngörülmemiştir. Süresiz olarak tabiri kullanılmıştır. Süresiz nafaka söz konusudur. Nafaka karşıdaki eş yoksulluğa düşebilecek olduğu sürece ödenmekte ve bu da nafaka alan tarafın nafaka alabilmek için içinde bulunduğu duruma devam etmesine, süresiz nafaka almak isteyen şahısların da bu nafaka hakkı dolayısıyla boşanma yanlısı olmasını sağlamaktadır. Çok kısa süre evli kalıp uzun yıllar boyunca nafaka ödemeye mahkum edilen birçok kişi bulunmaktadır. Adalet Bakanlığı ise bu mağduriyetleri gidermek amacıyla bir çalışma başlatmıştır. Süresiz nafakanın sınırlandırılabilir olmasına ilişkin çalışma ışığında, çocuksuz boşanmalarda 1 yıl, çocuklu boşanmalarda ise 3, en fazla 5 yıl nafaka ödenmesine hükmedilmesi önerilmektedir. Buna göre aile hâkimi, eşe “yoksulluk nafakası” verilmesini ve süresini takdir ederken “evliliğin süresi”, “ortak çocuk bulunup bulunmaması”, “kadının (eşin) yaşı”, “gelir seviyesi” ve “kusur durumu” kriterlerine bakarak nafaka süresini belirleyecek olup nafaka belirlenirken, boşanan eşin (kadının) “kusur” derecesi önem taşıyacaktır.

Öneriler ise aşağıdaki şekildedir:

-Yoksulluk nafakası en fazla 5 yıl verilsin.

-Süre sonunda mağduriyet sürüyorsa nafakayı fon kurup devlet karşılasın.

-Asgari ücretliler aleyhine hükmedilecek nafaka da bu fondan ödensin.

-Mal rejimi davası açma hakkı 1 yıl olarak düzenlensin.

-Nafakasını ödeyemeyen eşe tazyik hapsi kaldırılsın.

-Altsoya “yardım nafakası” yeniden değerlendirilsin.

Yoksulluk Nafakası Ödenmezse Ne Olur?

Boşanmada nafaka hususunda nafaka borçlusunun ödemesi hakimce takdir olunmuş belli bir nafaka bedeli bulunmaktadır. Peki ya yoksulluk nafakası yükümlüsü, yoksulluk nafakasını ödemezse ne olur? Nafaka yükümlüsünün nafakayı ödememesi durumunda ne olacağı İcra İflas Kanununda belirtilmiştir. İcra İflas Kanunu, nafaka hükümlüsünün, hükmolunan nafakayı ödememesi halinde  3 ay tazyik hapsi öngörmüştür. Hükmolunan nafakayı ödemekle yükümlü olan kişi, nafakayı ödemeyip üç aylık hapis cezasına çarptırılması durumunda, ödemesi halinde ceza ortadan kalkmaktadır. Bu kişi aynı zamanda, hapis cezası uygulanmakta iken de ödemesi gereken nafakayı ödeyerek hapisten tahliye olabilmektedir. Şu da unutulmamalıdır ki bu hapis cezası nafaka borcunun yerine geçmemekte olup hapis cezasıyla değil ancak bu borcun ödenmesiyle ortadan kalkmaktadır. Yoksulluk nafakasının ödenmemesi hususunda problem yaşıyorsanız Farah Hukuk avukatlarından yardım alabilirsiniz.

Geçmişe Dönük Nafaka Nasıl Tahsil Edilir?

Nafaka borçlusunun yoksulluk nafakasını ödememesi halinde ne gibi yaptırımlarla karşılaşacağını belirttik. Peki geçmişe dönük olarak yoksulluk nafakası borçlusundan bu borçlar nasıl tahsil edilir, bunu inceleyelim. Nafaka alacaklısı, geçmişe dönük nafaka alacağı için icra kanalıyla bu hakkını talep edebilmektedir. Geriye dönük nafaka alacağının tahsili için, hakim tarafından bağlanmış olan nafakanın türüne göre ilamlı ya da ilamsız icra takibi yapılması gerekir. Geçmişe yönelik birikmiş nafaka alacaklarının tahsili için yukarıda açıklamış olduğumuz şekilde icra takibi yoluna başvurmanız gerekmektedir. Nafaka alacakları 10 yıllık genel zaman aşımı süresine tabi olduğundan takip başlatılmasından önceki 10 yıl içerisindeki nafaka alacakları tahsil edilebilmektedir. İcra takibi başlatılması zaman aşımı süresini durdurmaktadır. Geriye dönük birikmiş nafaka alacaklarınızı alabilmeniz için gerekli olan icra takibi işlemlerinizi Farah Hukuk olarak etkin şekilde yürüterek, kısa sürede hakkınızı almanızı sağlamaktayız.

Boşanmada nafaka tahsilindeki problemler ve ödenmemiş nafaka alacaklarınızın tahsiline yönelik detaylı bilgi için Nafaka İçin İcra Takibi Nasıl Açılır? konulu makalemizi inceleyebilirsiniz.

Yoksulluk Nafakası Ödenmezse Nereye Şikayet Edilir?

Nafaka ödenmemesi halinde şikayet mercii ise İcra Ceza Mahkemesidir.

Yukarıda nafaka ödenmezse ne olur başlıklarında bahsettiğimiz üzere nafaka ödenmemesi halinde ne olacağı İcra İflas Kanununda belirtilmiştir. İcra İflas Kanunu, nafaka yükümlüsünün, hükmolunan nafakayı ödememesi halinde  3 ay tazyik hapsi öngörmüştür. Hükmolunan nafakayı ödemekle yükümlü olan kişi, nafakayı ödemeyip üç aylık hapis cezasına çarptırılması durum unda, ödemesi halinde ceza ortadan kalkmaktadır.

Yorum Yaz

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz