Haksız Arama Suçu ve Cezası

Bilişim Sistemine Girme Suçu

Haksız Arama Suçu ve Cezası Türk Ceza Kanununda 120.madde de Haksız Arama Suçuna yer verilmiştir. Anayasamızda ve bağlı olduğumuz pek çok uluslararası antlaşmada özel hayatın gizliliği ve korunması gerektiği yer almıştır. Bu özel hayatın gizliliği çerçevesinde de kişilerin hukuka aykırı ve gerekçesiz şekilde aranması TCK 120 gereğince suç sayılmıştır. TCK 120 de bir kimsenin üstünü veya eşyasının hukuka aykırı olarak aranması, görevi kötüye kullanma suçundan bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. Bunun dışında haksız arama suçuna bağlı olarak kişilerin üzerinin hukuka aykırı şekilde aranması insan haysiyetine de tecavüz niteliği taşır.

Kişilerin ceplerinin, çantasının, bavulunun veya özel arabalarının hukuka aykırı şekilde aranmaları haksız arama suçunu oluşturacaktır. Kanunun uygun gördüğü durumlarda yapılan aramalar ise haksız arama suçunu oluşturmayacaktır.

Haksız Arama Suçunun Kanundaki Yeri

Haksız arama suçu anayasada ve taraf olduğumuz uluslararası antlaşmalarda belirtildiği gibi kişilerin özel hayatlarının gizliliğinin korunması için yer alan maddelerden biridir. Buna göre insan haysiyetine yönelik olan bu tecavüzlerin önüne geçilmesi için Türk Ceza Kanunu 120. Madde de Haksız Arama Suçuna yer vermiştir. Haksız Arama Suçu, Özgürlüğe Karşı Suçlar başlığı altında TCK 120’de yer almıştır.           

Haksız Arama Suçunun Unsurları ve Haksız Arama Suçunun Oluşması

Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi haksız arama suçunu ( TCK 120 ) işlemiş olur.

Buradan anlayacağımız üzere haksız arama suçunu yalnızca kamu görevlileri işleyebilir. Fail bakımından bu suç bir özgü suçtur. Bu kişilerin haksız arama suçunu oluşturmaları için böyle bir yetkilerinin olmaması yani hukuka aykırı şekilde bu eylemi gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Kanun ve nizamların izin verdiği takdirde haksız arama suçunun oluşmayacağı açıktır.

Suçun oluşması için kamu görevlisi, kişi hürriyetini, görevini kötüye kullanarak veya yetki sınırlarını aşarak ihlal etmiş olmalıdır. Hukuka aykırı olarak haksız arama suçunun işlenmesindeki kasıt da buradaki görevi kötüye kullanma veya yetki sınırlarını aşma işlemidir.

Haksız Arama Suçunun Cezası

Haksız arama suçu özgü suçlar arasında yer alır. Kamu görevlileri tarafından işlenebilen bu suçun cezası TCK 120’de belirlenmiştir. Buna göre; hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir.

Haksız arama suçu nedeniyle hakim adli para cezasına hükmedebilir.Haksız arama suçu nedeniyle hakim hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı (HAGB) verebilecektir.Haksız arama suçu nedeniyle verilecek cezanın artırılmasına gidilebilecektir.

Haksız Arama Suçu Nedeniyle Tazminat İstemi

Hukukumuzda kişilerin soruşturulması sırasında bilinçsiz ve ölçüsüzce arama yapılması evraklara, bilgilere, belgelere veya eşyalara el koyulması nedeniyle oluşacak zararları, zarara uğrayan kişilerin talep etmesi doğrultusunda, maddi ve manevi tazminat açabileceklerine yer verilmiştir. Yargıtay bir kararında yerel mahkemenin haksız aramaya bağlı maddi manevi tazminat davası talebini reddi kararını bozmuş ve burada davacı lehine Maddi-Manevi tazminat verilmesi yönünde karar vermiştir.

Haksız Arama Suçunda Zaman Aşımı Süresi

Haksız Arama Suçunun ( TCK 120 ) zaman aşımı süresi TCK 66 hükümlerine göre belirlenir. Buna göre haksız arama suçunun 8 yıl içerisinde davası açılmazsa zaman aşımına uğrar ve bu sürenin geçmesinin ardından haksız arama suçu nedeniyle dava açılamayacaktır.

Haksız Arama Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

Haksız arama suçunda ( TCK 120 ) görevli ve yetkili mahkeme haksız arama fiilinin gerçekleştiği yerde bulunan Asliye Ceza Mahkemesidir.   

Yorum Yaz

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz