Dolandırıcılık ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçu

Bilişim Sistemine Girme Suçu

Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılk suçu,incelenirken dolandırıcılık suçunu ayrı nitelikli hallerini ayrı değerlendirmekte fayda vardır.çünkü kanunda nitelikli haller ayrıntılı sayılmış olup ceza ve şartlarında farklılık göstermektedir.

Dolandırıcılık suçu

Hileli davranışlar yoluyla bir kimseyi aldatarak, o kimsenin veya başkasının zararına, kendisine veya bir başkasına yarar sağlamasıdır. Türk Ceza Kanununun 157. maddesinde dolandırıcılık suçu düzenlenmiştir.

Dolandırıcılık suçunun oluşması için, suçun şartlarının meydana gelmesi gerekmektedir. Maddi ve manevi unsurları oluşmuş bir suç hüküm doğurmaktadır. Dolandırıcılık suçunun şartlarını ise şöyle sıralamak mümkündür:

  • Dolandırıcılık suçunun faili yani suça konu fiili gerçekleştiren tarafından hileli davranışlar gerçekleştirilmelidir.
  • Dolandırıcılık suçunun faili tarafından gerçekleştirilen bu hareketler, normal bir insanın algılama yeteneği değerlendirildiğinde hile teşkil edecek nitelikte olmalıdır.
  • Dolandırıcılık suçunun manevi unsuru, zarar verme kastıdır. Kast bakımından fail bilerek ve isteyerek  dolandırıcılık suçunu işlemiş olmalıdır. Eylemin mağdur kişinin zararına yönelik yapılması gerekmektedir
  • Dolandırıcılık suçunda fail suça konu olan hileli davranışlarını kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak maksadı ile gerçekleştirmelidir. Yarar sağlamak maksadı gerekli ve yeterlidir. Şayet yarar sağlayamamış olsa dahi bu halde şart vuku bulur ve suç gerçekleşir.

Dolandırıcılık suçunun cezası, kanunda belirtildiği üzere bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası olarak belirlenmiştir.

Dolandırıcılık suçunun yukarıda belirtmiş olduğumuz nitelikli haller ile işlenmesi halinde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Ancak nitelikli dolandırıcılık suçunun aşağıdaki hallerde işlenmesi halinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamamaktadır.

  • Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,  
  • Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
  • Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
  • Sigorta bedelini almak maksadıyla,
  • Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenmesi.

Bir dolandırıcılık olayının meydana gelmesi halinde nitelikli dolandırıcılık hükümlerine girip girmeyeceği yahut cezasının ne kadar olacağına ilişkin bilgi almak için Farah Hukuk avukatlarımızla iletişime geçebilirsiniz.

Etkin pişmanlık, kişinin suçunu tamamlamış olmasının ardından henüz kovuşturma başlamamak koşuluyla, bizatihi pişmanlık duyması ve mağdurun uğradığı zararı geri verme yahut tazmin yolları ile tamamen gidermesi durumunda söz konusu olmaktadır. Bu halde dolandırıcılık suçunun cezası üçte ikisi oranında indirilir. Şayet etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce gösterilmiş ise indirim yarı oranında olacaktır. Etkin pişmanlık durumunda ceza indirimine gidilebilecek suçlar kanunen belirlenmiş olup dolandırıcılık suçu da bunların arasında yer aldığından etkin pişmanlık dolayısıyla dolandırıcılık suçundan alınacak cezalarda indirim söz konusu olabilmektedir.

Dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlık için gereken şartların mevcudiyeti halinde, dolandırıcılık suçunun cezasında uygulanacak indirim yukarıda belirtildiği üzere, henüz kovuşturma başlamamak koşuluyla üçte ikisi oranında, şayet etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce gösterilmiş ise indirim yarı oranında olacaktır.

Kısa süreli hapis cezası (kanunda belirtildiği üzere 1 yıl ve aşağı süreli hapis cezalarıdır.), suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına çevrilebilmektedir. Dolandırıcılık suçunda 1 yıl ve aşağı süreli hapis cezasına hükmedilmiş ise gerekli diğer şartların da mevcudiyeti halinde para cezasına çevrilmesi mümkün olmaktadır.

Detaylı bilgi için Hapis Cezasının Ertelenmesi ve Paraya Çevrilmesi konulu makalemizi inceleyebilirsiniz.

Dolandırıcılık suçunda öncelikli olarak tarafların uzlaşıp uzlaşamayacağına bakılacaktır. Uzlaşma kovuşturma öncesinde gerçekleşebileceği gibi kovuşturma sırasında da olabilir. Kovuşturma, şüpheli hakkında soruşturmanın tamamlanıp iddianamenin hazırlanmasından davanın sonucunun kesinleşmesine kadar geçen süredir. Savcı dolandırıcılık suçunun basit halinde öncelikli olarak, dosya hakkında gerekli şüpheleri görüyorsa, uzlaştırma dairesine gönderir. Burada tarafların anlaşamaması halinde savcı iddianame düzenler ve kamu davası ancak bu aşamada açılabilir.

Nitelikli Dolandırıcılık

Dolandırıcılık suçu, bazı hallerde nitelikli dolandırıcılık halini almakta ve cezası da artmaktadır. 

Yukarıda belirtilen hallerle birlikte dolandırıcılık faaliyetinin gerçekleşmesiyle birlikte artık burada TCK 158’e yani Nitelikli Dolandırıcılık hükümlerine dayanılır. Nitelikli dolandırıcılık halleriyle birlikte verilecek cezada artış meydana gelecektir.bu suçlar ;

Bilişim sistemlerinin kullanılması ile dolandırıcılık suçunun işlenmesi halinde, dolandırıcılık suçunun nitelikli halini oluşturduğundan ve nitelikli dolandırıcılık hallerinin cezasında belirtmiş olduğumuz özel hallere girdiğinden fail hakkında nitelikli dolandırıcılık hükmolunacak hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacaktır.

Günümüzde sıkça karşılaştığımız durumlardan biri de telefonla işlenen dolandırıcılık suçlarıdır. Telefonla dolandırıcılık suçu da bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla işlenen nitelikli dolandırıcılık suçları kapsamına girecektir. Telefonla yapılan dolandırıcılık suçu, dolandırıcılık suçunun nitelikli halini oluşturmakta olup cezası yukarıda nitelikli dolandırıcılık hükmünde belirtildiği gibi dolandırıcılık hükmüne göre değil nitelikli dolandırıcılık hükmüne göre cezalandırılacaktır. Bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla işlenen dolandırıcılık suçları, ‘Dolandırıcılık Suçunun Cezası Nedir?’ başlığında belirtmiş olduğumuz üzere nitelikli dolandırıcılık hallerinde ceza bakımından farklı uygulamaya tabi özel hallerine girmektedir.

Bahis siteleri yoluyla dolandırıcılık da  internet aracılığıyla yapılmakta olup bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla gerçekleştiğinden cezası dolandırıcılık suçunun nitelikli halini oluşturduğundan ve nitelikli dolandırıcılık hallerin cezasında belirtmiş olduğumuz özel hallere girdiğinden fail hakkında nitelikli dolandırıcılık hükmedilecek ve hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacaktır.

Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenen dolandırıcılık, dolandırıcılık suçunun nitelikli dolandırıcılık halleri arasında sayılmıştır. Dolandırıcılar kısa sürede daha fazla kişiye ulaşabilmek amacıyla basın ve yayın araçlarını kullanmak suretiyle bu yolu işlemektedirler ve bu araçlar suç için uygun bir zemin ve ortam oluşturabilmektedir. Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlenilen dolandırıcılık halinde fail hakkında nitelikli dolandırıcılık hükümlerine dayanılarak üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Algılama yeteneği ve akıl zayıflığı olan kişilerin daha çok istismara açık oldukları dolayısıyla, kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından faydalanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işleyen kişi nitelikli dolandırıcılık suçu işlemiş olacağından bu kişi hakkında üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunmasını öngörmüştür.

Dinin istismar edilmesi suretiyle işlenen dolandırıcılık suçu, nitelikli dolandırıcılık halleri arasındadır. Mağdurunun dini hassasiyetleri ve inanışlardan kaynaklanan zaaflarından faydalanmak yolu ile kandırma ve hile söz konusudur.

Dinin istismar edilmesi ile dolandırıcılık suçu işlenmesi halinde fail nitelikli dolandırıcılık hükümlerine dayanılarak üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Dolandırıcılık ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçunda Zamanaşımı Süresi

Dolandırıcılık suçunun temel şekli bakımından zaman aşımı süresi suçun ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 8 yıl olmakla birlikte bu süre nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından 15 yıldır.

Dolandırıcılık ve Nitelikli Dolandırıcılıkta Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Ceza Hukukundan doğan uyuşmazlıklarınızın çözümünde hukuki destek ve danışmanlık hizmeti almak için Farah Hukuk ile iletişime geçmenizi tavsiye etmekteyiz.

Yorum Yaz

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz