Bilişim Suçları ve Cezaları

Bilişim suçları ve cezaları günümüz dünyasında elektronik ortamların yaygınlaşması ile insanların kullanımı ve bu kullanımlar ile oluşan suç ve suç işleme eğilimlerinin artması ile ortaya çıkmış hukuksal bir alandır.makalemizde bilişim suçları ve cezaları işe ilgili tüm bilgileri bulabilirsiniz.

Bilişim Suçu Nedir?

Bilişim suçu, internet veya teknolojik aletler yardımıyla, dijital ortamda işlenen tüm suçlar olarak nitelendirilebilir. Bilişim suçu, hayatımıza son yıllarda giren bir kavramdır. Son yıllarda artan teknoloji ile birlikte, iletişim araçlarının neredeyse tüm evlere girmiş olması bilişim suçu oranını da arttırmaktadır. Bilişim suçunun diğer adı siber suçtur günlük hayatta ikisi de sıkça kullanılmaktadır.

Bunun dışında bilişim suçlarına; bilgisayar suçları, dijital ortam suçları da denmektedir. Bilişim suçları manevi unsur bakımından kastla işlenen suçlardır. Ayrıca bu suç tipi, teşebbüse de elverişlidir. Yani fail eylemi tamamlayamazsa dahi ceza alacaktır.

Türk Ceza Kanununda Belirtilen Bilişim Suçları Nelerdir?

Bilişim suçları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 243 ile 246 sayılı maddeleri arasında ‘’Bilişim Alanında Suçlar’’ arasında düzenlenmiştir. Bilişim suçu bunun dışında özel hayata ve gizli alana karşı suçlar böllümünde de yer almıştır. TCK 243-246’ya göre bilişim suçları genel başlık itibariyle şöyle verilmiştir:  

1- Bilişim Sistemine Girme Suçu (Türk Ceza Kanunu 243.Madde )

Bilişim Sistemine İzinsiz Girmek Nedir?

Türk Ceza Kanununun 243.maddesinde belirtilen bu bilişim suçu suç tipi, İnternet ağı ile bir kişinin bilişim sistemine hukuka aykırı şekilde girmek ve orada kalmaya devam etmek şeklinde iki fiil ile meydana getirilebilir. Bilişim sistemine hukuka aykırı yollarla giren kişinin herhangi bir veri elde etmesine gerek yoktur, burada bilişim sistemine kişinin izni olmadan girilmesi başlı başına suçun unsurunu oluşturarak bilişim suçu oluşturmaktadır. Bilişim sisteminin bir kısmına veya tamamına girmek arasında bir fark bulunmamaktadır, bilişim sistemine izinsiz şekilde girilmesiyle birlikte bilişim suçu oluşmuş olacaktır.
Bilişim sistemine izinsiz giriş, aynı zamanda kod kırma, bilgisayar korsanlığı veya bilgisayara tecavüz adıyla da tanımlanabilmektedir.

Bilişim Sistemine İzinsiz Girmeye örnek verecek olursak, bir kişinin izni olmaksızın sosyal medya (Twitter, Facebook, Instagram, Hotmail, Gmail, Pinterest, Tumblr…) hesaplarına, kişinin izni olmaksızın şifresini bularak veya kırmak suretiyle girmek bilişim sistemine izinsiz girme, bilişim suçunu oluşturmaya yeterli olacaktır.

Bilişim sisteminin tamamına veya bir kısmına, hukuka aykırı şekilde girilmesi ve burada kalınmaya devam edilmesi fiilleri bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi, bu bilişim suçu açısından daha az ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir.

Bilişim sistemine izinsiz şekilde girilmesi ve burada kalınmasının dışında sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse fiilin temel şekline oranla daha ağır bir cezaya hükmedilecektir.

Bilişim sistemine girilmesinde mağdurun rızası olması veya yasayla verilen yetki çerçevesinde bu işlemin yapılması burada hukuka uygunluk nedeni sayılacak ve burada fail bilişim suçu  işlemiş olmayacak bir ceza almayacaktır. Örnek verecek olursak; twitter adresinde bir sorun olan kişi, arkadaşından yardım isteyerek bu sorunun ortadan kaldırılmasını isteyebilir, bu sorunun ortadan kaldırılmasına kadar yapılacak işlemler hukuka aykırılığı ortadan kaldırır yani bilişim suçu oluşmaz lakin sorun ortadan kalktıktan sonra kişinin verdiği rıza ve izin de aksi anlaşılmadıkça sona erer. Bu durumun ardından kişinin twitter adresine giriş yapılması veya orada bulunulması hukuka aykırı olacaktır.

Bilişim sistemlerine girilmesi için verilecek izin veya rızanın iradeyi sakatlayan hallerle (hata, aldatma, cebir, korkutma) verilmemiş olması gerekir. Bu hallerle verilmiş olan izin geçerli olmayacak ve bilişim suçu kapsamında değerlendirilmeyecektir.  

Aralarında bağ olmayan kimselerin bir başkasının bilişim sistemine girmesinde iznin olmadığı kabul edilir. Böyle durumlarda sisteme izinsiz girdiği düşünülen kişinin yani failin aksini ispatlaması gerekmektedir.

Bilişim Sistemine Girme Suçunun Şartları Nelerdir?

Bilişim sistemlerine izinsiz girmelerinde, bilişim suçu oluşması için esas alınacak noktalar;

  • Bir kişinin kendisine ait olmayan bir bilişim sistemine girmesi
  • Bu kişinin bilişim sistemine girerken bilişim sistemi sahibi olan kişiden, sisteme giriş için izin veya onay almamış olması gerekir.
  • Bilişim sistemine girerken hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallerden birine (meşru müdafa, kanun hükmünü ifa, yetkili merciin emrini ifa, bir hakkın kullanılması) de dayanılmaması durumunda hukuka aykırılık gerçekleşmiş ve bilişim suçu oluşmuş kabul edilir.

Bilişim Sistemini İzleme suçu:

Bilişim sistemini izleme 2016 yılında kanunumuzda yerini almış olan bir hükümdür. Bu hüküm Türk Ceza Kanununun 243. maddesinin 4.fıkrasında yer almıştır. Bilişim sistemi içerisinde ve bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri değişimlerini teknik araçlarla sisteme girmeksizin izlenmesi halinde, bilişim sistemine izinsiz girme suçunun kolu olan bilişim sistemini izleme ile bilişim suçu işlenmiş olur.

Bilişim Sistemine İzinsiz Girmenin Nitelikli Halleri Nelerdir?

Türk Ceza Kanununun 243.maddesinin 3.fıkrasında bilişim sistemine izinsiz girmenin ağırlaştırılmış hali düzenlenmiştir. Buna göre hukuka aykırı şekilde meydana gelen bilişim sistemine izinsiz girme ve burada bulunma fiili neticesinde sistemin içeriğinde verilerin değişmesi veya yok olması durumunda, bilişim sistemine izinsiz girmenin nitelikli hali oluşmuş olur. Örnek verecek olursak bir kişinin sosyal medyalarından birine girilmesi sonucunda bu sistemde meydana gelecek bir değişim veya verilerin kaybolması halinde kişi TCK 243/3. fıkrasına göre bilişim suçu ile cezalandırılacaktır. Günümüz teknolojilerinde birden fazla cihazdan hesaplara girildiğinde bu tarz veri değişimlerine rastlanmakta yani bilişim sistemine izinsiz girmenin nitelikli hali oluşmaktadır.

Türk Ceza Kanununun 243.maddesinin 4.fıkrasında belirtilen fıkra gereği sisteme girilmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı şekilde verilerin izlenmesi halinde de bilişim sistemine izinsiz girmenin nitelikli hali oluşur ve bilişim suçu verilecekken nitelikli halde belirtilen suçlardan ceza verilecektir.

Bilişim Sistemine İzinsiz Girmenin Cezası Nelerdir?

  • Bilişim sistemine izinsiz, hukuka aykırı şekilde giren ve bilişim sisteminde kalmaya devam ederek bilişim suçu işleyen kişiye 1 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verilecektir.
  • Bilişim sistemine izinsiz girilmesi ve bilişim sisteminde kalmaya devam edilmesi hallerinde bedeli karşılığında yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi halinde işlenen bilişim suçunda, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilecektir.
  • Bilişim sistemine izinsiz girilmesi halinde verilerde değişme veya kaybolma meydana gelerek bilişim suçu oluşması halinde 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
  • Bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasındaki veri akışını, teknik araç kullanarak sisteme girmeksizin hukuka aykırı şekilde izleyen kişiye bilişim suçu çerçevesinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.  

2-Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu(Türk Ceza Kanunu 244.maddesi) 

a. Bilişim Sisteminde Engelleme ve Bozma(Türk Ceza Kanunu 244.maddesinin 1.fıkrası Bilişim Sisteminde Engelleme ve Bozma Nedir?

Türk Ceza Kanununun 244.maddesinde belirtilen bu maddeye göre bilişim suçunun sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları ile oluştuğu görülmektedir. Bilişim sisteminin engellenmesi demek, gereği gibi çalışmasını önlemek, sınırlamak, kapasitesini azaltmak, sistemi kilitlemek şekilleriyle karşımıza çıkabilecek bilişim suçudur.

Bilişim sisteminin bozulması demek de, bilişim sisteminin işlenemez hale gelmesi, sistemin çökmesine neden olmak anlamına gelmektedir.

Bilişim sisteminde engelleme günlük hayatta sıkça karşımıza çıkabilen bir durumdur. En basit örneği ile kişilerin sosyal medya hesaplarına girilmesinin ardından şifrenin değiştirilmesiyle birlikte hesabın asıl sahibinin bu hesaplara girmesinin engellenmesi halinde bilişim sisteminine girişi engelleme ile bilişim suçu oluşmuş olur.

Bilişim sistemini bozmaya da örnek verecek olursak açılan bir siteyi çökertmek olarak verebiliriz.

Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi veya Bozulmasının Unsurları:

Bilişim sisteminine erişimin engellemesindeki kasıt sistemin düzgün işlendiği zamandaki tüm yararların ortadan kaldırılması ve bilişim sisteminin işlevlerini kaybetmesine neden olunması ile bilişim suçu böylelikle karşımıza çıkmaktadır.

Bilişim sisteminin bozulması ise sistemin burada kendisinden beklenen faaliyetleri yapamayacak duruma gelmesi ile oluşur. Bilişim sistemine zarar verilmesi veya kötü duruma getirilmesiyle, bilişim suçu ortaya çıkar.

Bilişim Sistemi Engelleme veya Bozmanın Nitelikli Halleri Nelerdir?

Bilişim sistemini engelleme veya bozulması fiili bir kamu kuruluşuna veya bir banka ya da kredi kuruluşuna yapılması halinde bilişim suçunun nitelikli hali oluşmuş olacaktır.

Bilişim sistemi engelleme veya bozma kişinin kendisinin veya bir başkasının yararına haksız şekilde bir yarar sağlaması halinde başka bir sonuç doğurmaması halinde  de bilişim sistemini engelleme veya bozma ile bilişim suçunun nitelikli hali oluşmuş olur.

Bilişim Sistemini Engellemenin veya Bozmanın Cezası Nedir?

Bir kişinin bilişim sistemini engelleyen veya bozan kişi bilişim suçu çerçevesinde, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasına çarptırılır.

Bilişim sistemini engelleme veya bozulması bir banka veya kredi kuruluşuna ya da bir kamu kurumuna yönelik olması halinde bilişim suçu işlemiş olan kişiye verilecek ceza yukarıda belirtilen cezaya oranla %50 artırılacaktır.

Bilişim sistemini engelleme veya bozulması faaliyeti kişinin kendisine veya bir başkasına haksız şekilde yarar sağlaması halinde, başka bir sonuç doğurmadığı varsayılırsa verilecek olan bilişim suçu cezası, 2 yıldan 6 yıla kadar ve 5 bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur.

b. Bilişim Sisteminde Verileri Yok Etme veya Değiştirme; (Türk Ceza Kanununun 224.madde 2.fıkra)

Bir bilişim sisteminde bulunan verileri bozan yok eden veya değiştiren, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri bir başkasına gönderen kişi bu bilişim suçunu işlemiş olacaktır. Verileri değiştirmek birkaç veriden oluşan bilgi ya da resim değiştirilmesi şeklinde olabileceği gibi bu bilişim suçunu işlemek örneğin bir yazılımın değiştirilmesi şeklinde de olabilir.

Bilişim Sisteminde Verileri Yok Etme veya Değiştirmenin Unsurları:

Bilişim sisteminde veriler yok etme veya değiştirme de belirtilen veriler, bilgisayarda yer alan programların parçaları veya ses, görüntü, yazı gibi unsurlar olabilir. Bunların kişinin rızası bulunmadan değiştirilmesi ile birlikte bilişim suçunun unsurları oluşmuş olur.
Burada dikkat edilmesi gereken husus hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmamasıdır. Kişinin izni ile yapılan işlemlerde, kanuna dayanarak yapılan işlemlerde, hukuka uygun emirlerin ifa edilmesi ve meşru müdafaa gibi hallerde suçun hukuka aykırılığı ortadan kalkacaktır bilişim suçu çerçevesinde ceza verilmeyecektir.   

Bilişim Sisteminde Verileri Yok Etme veya Değiştirmenin Nitelikli Halleri:

Bilişim sisteminde verileri yok etme veya değiştirme de fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurumuna yapılması halinde bilişim suçunun nitelikli unsuru gerçekleşmiş olur.

Bilişim sisteminde verileri yok etme veya değiştirme, failin kendisine veya bir başkasına menfaat sağlamak amacıyla gerçekleştirmesi halinde de bu bilişim suçunun nitelikli hali gerçekleşmiş olur.

Bilişim Sisteminde Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunun Cezası:

Bilişim sisteminde verileri yok etme, değiştirme, sisteme erişilmez kılma veya sisteme veri yerleştiren ya da veriyi başka yere gönderen kişiye bilişim suçu başlığı altında 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.

Bu fiillerin bir bankaya veya kredi kuruluşuna ya da kamu kurumuna karşı yapılması halinde verilecek ceza %50 oranında artırılır.

Bu fiillerin kişilerin kendisine veya bir başkasına menfaat sağlaması amacıyla yapılması halinde bir başka suç oluşturmuyorsa bu kişilere 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

3-Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması(Türk Ceza Kanunu 245.madde) Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması nedir?

Türk Ceza Kanunu 245.maddede tanımlanan bu suç, başkasına ait banka kartlarıyla yapılması halinde farklı, sahte banka kartıyla işlenmesiyle bilişim suçu işlemiş olacak ve farklı şekilde cezalandırılacaktır.

a. Başkasına Ait Banka Kartı ile İşlenen Banka ve Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu:

Türk Ceza Kanununun 245.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen bu suça göre, başkasına ait bir banka/kredi kartını ele geçiren kimse bunu sahibine vermesi gerekirken sahibinin rızası olmaksızın kullanması halinde veya bu kartla başkasına yarar sağlaması halinde banka/kredi kartının kötüye kullanılması ile bilişim suçunu işlemiş olacaktır.

b. Sahte Kart üzerinden İşlenen Banka ve Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu:

Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması ile bilişim suçunu işlemiş olacaktır.

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılmasının Nitelikli Hali:

Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka/kredi kartını kullanarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi banka/kredi kartının kullanılması ile bu bilişim suçunun nitelikli halini oluşturur.

Başkasına ait olan kredi kartın kullanılmasında ceza verilmeyecek haller:

Başkasına ait olan banka/kredi kartının kullanılmasının ceza gerektirmeyecek yani bilişim suçu oluşturmayacak durumları Türk Ceza Kanununun 245.maddesinin 4.fıkrasında verilmiştir.

Buna göre;

  • Banka veya kredi kartının, haklarında ayrılık kararı olmayan eşlerden biri tarafından kullanılması,
  • Banka veya kredi kartının, altsoy (çocuk-torun…) veya üstsoy (anne-baba, dede-nene) veya evlat edinilen ile evlat edinenin kullanması,
  • Banka veya kredi kartının, aynı evde beraber yaşayan kardeşlerin kullanması halinde,
    ortaya çıkacak olan zarardan dolayı ilgili akrabaya bilişim suçu kapsamında ceza verilemez.

Banka veya Kredi Kartını Kötüye Kullanmanın Cezası:

Başkasına ait bir kredi kartının, kendisine verilmesi yerine, kredi kartı sahibinin izni olmaksızın kullanılması halinde bu bilişim suçundan dolayı 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, satın alan veya kabul eden kişi 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Sahte oluşturulan bir banka/kredi kartı veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka/kredi kartını kullanmak suretiyle yarar sağlayan kimse fiili daha ağır bir sonucu doğurmaması halinde, 4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

4-Türk Ceza Kanunu 245/A maddesi : Yasak cihaz veya programlar (Türk Ceza Kanunu 245/A maddesi)

Yasak cihaz ve programlar nedir?

Bir cihazın, bilgisayar programının, şifresinin veya benzer güvenlik kodunun; üretim, satış, ithal, dağıtım kullanım amaçlı tedariki ve bunun benzeri nedenler ile elde edilebilir hale getirilmesi bilişim suçu haline getirilmiştir.

Günlük hayatımızda en sıkça karşılaştığımız yazılım hali ‘’Keylogger’’ denen yazılımıdır. Keylogger denen program ile bilgisayar ekranında yaptığınız her şey, bastığınız her tuş ile yazılan her harf, bir log dosyası halinde kayıt altına alınır. Bu bilişim suçu karşımıza basit bir internet kafede çıkabileceği gibi iş yerlerinde, şirketlerde de karşımıza çıkar. Keylogger’ın en büyük belirtisi de internet ve bilgisayar hızındaki ani değişimler olduğu için çoğu zaman fark edilememektedir. Eğer böyle bir durumdan şüpheleniyorsanız Farah Hukuk olarak size avukatlarımızın tavsiyesi kişisel bilgilerinizi kendinize ait olmayan bilgisayarlarda paylaşmamanızdır. Bu konu ve genel olarak bilişim suçu ile ilgili konularda sitemizde iletişim bilgileri yer alan avukatlarımızla iletişime geçebilirsiniz.

Yasak Cihaz ve Programlar Kapsamında Kimler Cezalandırılır?

Yasak cihaz ve programlar kapsamında kişilerin cezalandırılması için öncelikli olarak bilişim suçlarının hepsinde olduğu gibi burada da kast mutlak suretle aranan bir unsurdur. Failin bilişim suçu işleyebilmiş olması için söz konusu suçu biliyor olması ve bunu isteyerek gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Bilgisayara veya teknolojik alete; yasak cihaz ve program yükleyen, kuran veya bundan menfaat sağlayan herkes TCK 245/A kapsamından cezalandırılacaktır.

‘’Keylogger’’ üzerinden gidecek olursak, Keylogger kullanan, kuran, satan, satın alan veya bu program sayesinde bir çıkar elde eden herkes Türk Ceza Kanununun 245/A maddesine göre bilişim suçu işlemiş olacak ve bilişim suçunun bu kolu çerçevesinde cezalandırılacaktır.

Yasak Cihaz ve Programlar Kullanmak Suç mudur?

Yasak cihaz ve programlar kullanmak ancak kanunda yazan haller çerçevesinde gerçekleşirse suç teşkil eder. Yasak Cihaz ve Programların suç teşkil etmesi için bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun bilişim sistemleriyle işlenebilen suçlar yasak cihaz ve programlar kullanmak başlığı altında ele alınan TCK 245/A maddesi çerçevesinde bilişim suçu başlığı altında cezalandırılır.

Yasak cihaz ve program kullanmanın suç olduğu bir duruma örnek verecek olursak; Keylogger sisteminin bir başka kişinin bilgisayarına bilgilerinin çalınması için kurulması hali bilişim suçu teşkil edecektir.

Yasak Cihaz ve Program Kullanımının Cezası Nedir?

Yasak cihaz ve program kullanımının cezası TCK 245/A’da belirlenmiştir. Buna göre bir cihazın veya bilgisayarın sisteminin bir bölümüne veya tamamına şifrelerin kırılması, erişim kodları ve benzeri verilerin satışı, kullanımı, tedariki, ithali vb şekillerde elde edilebilir hale getirilmesiyle  başkalarına veren veya bulunduran kişi bu bilişim suçu nedeniyle 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

5-Tüzel Kişiler Bakımından Bilişim Suçu (Türk Ceza Kanunu 246. Maddesi) Tüzel Kişilerin Bilişim Suçu İşlemesi Nasıl Gerçekleşir?

Tüzel kişiler bakımından bilişim suçları; bilişim sistemine girme, sistemi bozma, engelleme, yok etme veya değiştirme, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının işlenmesi ile tüzel kişilerin yararına işlem yapılmış olabilir. Böyle durumların oluşması ile birlikte tüzel kişilerin bilişim suçu işlemesi gerçekleşmiş olur.

Tüzel Kişilerin Bilişim Suçu Çerçevesinde Cezalandırılması Nasıl Olur?

Tüzel kişiler için ceza yaptırımının nasıl olacağı öncelikle TCK 20/II’de belirtilmiştir. Buna göre: ‘’Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır’’ denmiştir. Tüzel kişi, gerçek bir kişi olmadığı ve onların işlediği suçlardan da başka gerçek kişiler sorumlu tutulamayacağı için bilişim suçunda da güvenlik tedbiri ile cezalandırılırlar. Bu durumu ayrıca TCK 245/A’ da böyle belirtmiştir. Tüzel kişilerin TCK 243-245 A’ da belirtilen bilişim suçu işlemeleri halinde tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

6-Türk Ceza Kanunda Yer Alan Diğer Bilişim Suçu Halleri (TCK 135 – 136 -138 )

Türk Ceza Kanununda yer alan diğer bilişim suçu halleri; kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirmek, kişisel verileri yok etmeme suçudur. Bu haller yukarıda belirtilen ve Türk Ceza Kanununda 243-246 ‘da yer alan bilişim suçları dışında şikayete bağlı olarak incelemeye alınacak suçlardır.

  • TCK 135. maddesinde yer alan Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu: Kişisel verileri hukuka aykırı şekilde kaydeden kimseye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir. Nitelikli unsurların içinde yer alması halinde (cinsel yaşam, ırk, sağlık, sendikal bağlantı vb. durumlarda) verilecek ceza %50 artırılır.
  • TCK 136. maddesinde yer alan Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu: Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
    -> Yukarıda belirttiğimiz iki durumda bu fiili gerçekleştiren kişi; kamu görevlisi ise ve bunu işini kötüye kullanarak gerçekleştiriyorsa ya da belli bir meslek ve sanat faaliyetinin sağladığı yarar çerçevesinde suçun fiilini gerçekleştiriyorsa verilecek ceza %50 oranında artırılır.  
  • Türk Ceza Kanunu madde 138 : Verileri yok etmeme suçu: Kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlara görevlerini yerine getirmediklerinde bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu suçun nitelikli hali CMK tarafından belirtilen hususları kaldırmamaktır. Böyle bir durumda verilecek ceza bir kat artırılır.

Yukarıda belirtilen bilişim suçu halleri Türk Ceza Kanunumuzda özel hayata ve gizli hayatın gizli alanına karşı suçlar bölümünde yer alan bilişim suçu kapsamına girmektedir. Türk Ceza Kanunu 243-244-245-246.maddelerinde yer alan bilişim suçlarının aksine bu bilişim suçu savcılık tarafından doğrudan dikkate alınmaz. Bu bilişim suçunun oluşabilmesi için kişilerin şikayet etmeleri gerekmektedir.

Bilişim Suçunda Failin Tespit Edilmesi

Bilişim suçunda failin tespit ediluesi için öncelikli olarak yapılan şikayet sonucu Cumhuriyet Başsavcıları veya kolluk makamlarınca yapılan araştırma neticesinde gerçekleştirilen araştırma sonucunda fail bulunabilmektedir. Burada yapılan şikayeti geri alma işlemi ceza dosyasının geri çekilmesini sağlamaz. Bilişim suçunu savcı veya yetkili görevli kendisi tespit etmesi halinde bilişim suçu kapsamında dava sürecini ve gerekli araştırmaları başlatmak durumundadır.
Kişinin kimliği belli ise ve suçu gerçekleştirenin o olduğunu savcı belirlediyse mahkeme süreci doğrudan başlayacaktır.
İşlenen bilişim suçu çerçevesinde IP adresi üzerinden failin kim olduğuna ulaşılmaya çalışılır. Bunun dışında şüphelinin hard diskine el konularak da işlem yapılabilmektedir. Bilişim suçlarında bir diğer tespit ve ispat yöntemi de tanıktır. Tanıkların bilişim suçunun özelliğine göre verecekleri ifadeler çerçevesinde de failler tespit edilir.

Bilişim Suçlarında İhbar veya Şikayet

Bilişim suçu yapı itibariyle ihbar veya şikayete bağlı olan suçlar değildir. Bunun anlamı; bilişim suçunda, kişilerin yapılan suç çerçevesinde ihbarı ile dava açılması değil, savcılığın suçun tespiti ile doğrudan dava açması gerektiğidir. Savcılığa şikayet sonrasında gelen ve dava aşamasına gelen fiil neticesinde, sonradan mağdurun şikayetini geri alması ceza dosyasının kapanması veya bilişim suçunun sona ermesi anlamına gelmez. Kişi ancak böyle durumlarda maddi manevi tazminat taleplerinden vazgeçebilir. Dosya TCK 243-246 maddeleri kapsamındaki suçlarda ceza dosyası olarak görülmeye devam eder.

Bilişim Suçunda Ceza İndirim Halleri

Bilişim suçlarında verilecek cezalar Türk Ceza Kanununda belirlenmiş buna göre verilecek olan cezaların 1 ila 8 yıl arasında değişkenlik gösterdiği görülmektedir. Ancak bazı durumlarda ceza verilmemesi bazı hallerde de ceza indirime gidildiği görülmüştür. Bilişim suçlarında ceza indirim hallerini iki başlıkta toplayacak olursak;
1-) Bİlişim suçuna bağlı olarak, banka kartı veya kredi kartının kötüye kullanılması suçunun, failin, hakkında ayrılık kararı olmayan eşine yönelik yapması, üstsoy veya altsoy ya da kayın hısımlarından birine veyahut evlatlığına karşı işlenmesi durumunda, aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden birinin yapması durumunda zararı ortaya çıkaran akrabaya yönelik bir ceza verilmesi söz konusu değildir.

2-) Başkasına ait bir banka kartını veya kredi kartını her nasıl ele geçirmiş olursa olsun, kartın sahibinin rızası olmaksızın kullanılması veya kullandırılması halinde kanunun malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanarak ceza indirime gidilebilir. Burada önemli olan failin yani bilişim suçu işleyen kişinin mağdurun zararını karşılamasıdır. Bu zararı karşıladığı zamana göre (dava açılmadan önce veya sonra olmak üzere iki hali vardır.) bilişim suçunda verilecek cezanın indirim oranı 1/2  ila 2/3 oranında değişim gösterecektir.

Bilişim Suçunda Etkin Pişmanlık

Bilişim suçunda etkin pişmanlık, kovuşturma başlamadan önce ve kovuşturma yani dava sırasındaki durumlara göre değişkenlik göstermektedir. Bilişim Suçunda Etkin Pişmanlık dava sonuçlandıktan yani karar çıktıktan sonra oluşması mümkün değildir. İstinaf veya temyiz aşamasında da etkin pişmanlık söz konusu olmaz. Bilişim suçunda etkin pişmanlık halinde mağdurun zararının dava süreci öncesinde karşılanması halinde verilecek cezada 2/3 oranında indirime gidilebilecektir. Dava sürecinde bu zarar tazmin edilirse indirim oranı 1/2 olacaktır.
Zararın kısmen geri verilmesi veya kısmen tazmini halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için mağdurun rızası gerekecektir.

Bilişim Suçlarında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) demek verilen hukuki kararın bir sonuç doğurmaması sanık için verilen denetim süresinin, bu süre sarfında kasten bir suça karışmaması halinde, davanın düşmesi bir sonuç doğurmaması anlamına gelmektedir.

Ancak burada belirtmek gerekir ki bilişim suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için mağdurun zararının fail tarafından karşılanmış olması gerekmektedir. Bilişim suçu nedeniyle zarara uğrayan kimse, bilişim suçu nedeniyle zararının tamamının tazmin edilmediği hallerde bunu kabul ederek zararın tazminini istememe halinde de, bilişim suçuna bağlı olarak verilecek hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına hakim hükmedebilir.

Bilişim Suçu Örnekleri:

  • Bilişim Suçu Kapsamına Giren Hallerde Hırsızlık
  • Bilişim Sistemi Kullanarak Dolandırıcılık Yapmak
  • Sosyal Medya Hesaplarına İzinsiz Girme ve Hesaplarını Ele Geçirme
  • Kişinin Rızası Olmaksızın Banka Kartı ve Kredi Kartı ile İşlem Yapmak
  • Cep Telefonu ile Bilişim Suçu Örnekleri
  • Sahte Kredi Kartı Oluşturarak İşlem Yapmak,
  • Atm Sistemine Yazılım Yükleyerek Bilgi Edinme Şeklinde Gerçekleşen Bilişim Suçu
  • İnternet Sitesine Zarar Vermek veya Hizmeti Durdurmak…

gibi fiiller bilişim suçu kapsamına girmektedir.

Bilişim Suçlarında Zaman Aşımı Süresi

Bilişim suçunda, suçun oluşmasının ardından herhangi bir şikayete tabii olmaksızın savcı suç ihtimalinin ardından olayı incelemeye başlar. Gerekli görmesinin ardından suçların incelenmesi için dava açılır.
Türk Ceza Kanununa göre bilişim suçlarında dava zaman aşımı süresi 8 yıldır. Bilişim suçunda zaman aşımı süresinde, bu sürenin geçmesinin ardından dava açılması söz konusu değildir.

Bilişim Suçlarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bilişim suçlarında görevli mahkeme Ceza Mahkemeleridir. Bilişim suçlarında yetkili mahkeme ise mağdurun kendisinin ikamet ettiği adreste bulunan veyahut suçun işlendiği yerde bulunan yer mahkemeleridir.

Yorum Yaz

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz